تحرکات فزاینده نیروی دریایی آمریکا در منطقه و همزمان فعال شدن کانالهای دیپلماتیک ایران، تصویری متناقض اما نگرانکننده از آینده روابط تهران و واشنگتن ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، مسیر توافق تدریجی و خطر تشدید تنش، فاصلهای بهاندازه یک تصمیم سیاسی دارند.
العرب، نزدیک به عربستان سعودی نوشت: دیر یا زود، دولت بایدن باید از خود سوال کند آیا ایران یک دولت عادی است، تا به توافق هسته ای با آن بازگردد؟ اگر دولت امریکا ایران را یک دولت عادی بداند، باید در عادی بودن خود دولت ایالات متحده تردید کرد. سوالی که در هفته های آینده مطرح می شود آن است که ایران در عراق، سوریه، یمن و لبنان چه می کند؟ آیا عامل برقراری امنیت در این کشورهاست؟
منابع مطلع میگویند کمیته مطالعاتی حزب جمهوریخواه برنامهای را تدوین کرده که مانع بازگشت دولت جدید واشنگتن به توافق هستهای و رفع تحریمهای ایران میشود.
انتخاب عراق بعنوان محور درگیریها بین نیروهای وابسته به ایران و آمریکا، نشان می دهد دو طرف تمایل متقابلی برای محدود و حساب شده بودن درگیری ها دارند. هدف اصلی آنها، بهبود مواضع خود در مذاکره است، نه قطع راههایی که می تواند منجر به تفاهم شود.
«محمدجواد ظریف» در آستانه نشست دوشنبه 29 فوریه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای هشدار داد که صدور قطعنامه توبیخی علیه ایران در این نشست، میتواند سبب بههم ریختگی اوضاع شود.
طی هفتههای گذشته خطوط سیاست خارجی جدید دولت آمریکا در قبال خاورمیانه مشخص شده است. رئیس جمهور جو بایدن که چندی پیش در وزارت امور خارجه صحبت میکرد اظهار داشت که واشنگتن کمکهای نظامی خود به عربستان سعودی را محدود کرده و به پشتیبانی از حملات ریاض علیه حوثیها پایان میدهد. در همین حال، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه درخواست دولت ترامپ برای فعالسازی مکانیسم ماشه علیه ایران را پس گرفت و در واقع با این اقدام حق ایران در واردات سلاحهای متعارف را پذیرفت. با این اوصاف کاهش پشتیبانی از سعودیها و هموار کردن راه برای تقویت نظامی ایران اولین گام آمریکای بایدن بود.
«سید حسین موسویان» پژوهشگر دانشگاه پرینستون آمریکا و «ابوالقاسم بینات» مدرس دانشگاه هاروارد آمریکا در یادداشت مشترکی تاکید کردند: آنچه که میتواند برجام یا هر توافق دیگر بین ایران و آمریکا را پایدار کند، تغییر در وضعیت جاری و ایجاد بهبود حداقلی در روابط آمریکا و ایران است.
تلاش ترکیه برای انجام یک کارزار نظامی جهت بیرون راندن شبه نظامیان کرد از منطقه شمال عراق در سنجار، به رقابت آنکارا و تهران برای نفوذ در منطقه نفت خیز موصل دامن زد، منطقهای که بسیاری از ترکها آن را میراث از دست رفته عثمانی میدانند.
وزیر امور خارجه با بیان اینکه پیگیری قطعنامه علیه ایران در شورای حکام باعث بهم ریختگی شرایط کنونی میشود، گفت: "توضیحات لازم را درباره این شرایط به همه اعضای شورای حکام دادهایم. امیدواریم عقل غلبه کند و اگر چنین نشود راهکارهایی داریم."
جامعه بین المللی اکنون باید خواستار آزادی محمد بن نایف ولیعهد سابق شود، بن نایف جرمی مرتکب نشده و تنها به دلیل رقابت با محمد بن سلمان در حبس است. محمد بن نایف جان دهها یا بهتر بگوییم صدها آمریکایی را نجات داد ضمن اینکه القاعده را هم در زادگاه خودش در هم شکست. فشار واشنگتن بر رهبری سعودی درباره پرونده وی شاید اقدامی غیرمعمول باشد، اما باید هر چه سریعتر در دستور کار گیرد.
در پی انتشار گزارش اطلاعاتی سیا درباره دست داشتن محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان در جریان قتل جمال خاشقجی و درخواست ها برای تحریم و مجازات وی، جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا گفت که دولتش روز دوشنبه اطلاعیه ای درباره عربستان صادر خواهد کرد.